Jakie leki obniżają odporność?

10 kwietnia 2021

Zazwyczaj przepisuje się leki w celu ratowania lub poprawy zdrowia, w tym – w celu poprawy odporności organizmu na infekcje. Istnieją jednak specjalne leki, które mają za zadanie obniżanie odporności.

W niektórych chorobach organizm zwraca się przeciwko własnym komórkom. Po przeszczepach organów potrzebne jest obniżenie odporności. Wówczas lekarz przepisuje specjalne preparaty – leki obniżające odporność, zwane inaczej lekami immunosupresyjnymi. Kiedy są niezbędne i jak radzić sobie z obniżona odpornością?

Czym jest odporność i czemu służy jej obniżanie

Celem zdrowego układu odpornościowego jest obrona organizmu przed czynnikami chorobotwórczymi – wirusami i bakteriami. Odporność u dorosłych, zdrowych osób działa jak tarcza ochronna i eliminuje nieustannie wiele szkodliwych czynników w taki sposób, że nie zdajemy sobie nawet z tego sprawy. Odporność u dzieci rozwija się praktycznie do dwunastego roku życia, a rozmaite infekcje służą doskonaleniu jej mechanizmów. Istnieją jednak nieprawidłowe sytuacje, kiedy organizm traktuje własne komórki jako wrogie i zaczyna je niszczyć – tak dzieje się w chorobach autoimmunologicznych. Również przeszczepione tkanki są rozpoznawane jako obce i mogą zostać odrzucone. Wówczas właśnie leki obniżające odporność pomagają osobom po przeszczepach lub z nieprawidłowymi mechanizmami układu odpornościowego.

Kiedy stosujemy leki obniżające odporność

Tego typu leki mają za zadanie wyłączenie mechanizmów, które umożliwiają rozpoznawanie tkanek jako obcych i „zwalczanie” ich. Są niezbędne we wszystkich chorobach, u których podłoża leży tzw. autoagresja – wytwarzanie przeciwciał przeciwko własnym narządom lub tkankom organizmu. Mogą to być np. choroby reumatologiczne (reumatoidalne zapalenie stawów, gościec stawowy), dermatologiczne lub o podłożu alergicznym (łuszczyca, atopia, astma), jelitowe (choroba Leśniowskiego-Crohna) lub dotykające wielu układów bądź narządów (toczeń rumieniowaty, zapalenie wielomięśniowe). Szczególnie groźnym zjawiskiem jest odrzucanie jako „obcych” przeszczepionych tkanek lub organów. We wszystkich tych przypadkach konieczne jest lub może być podawanie leków obniżających odporność – przy czym po przeszczepie przyjmuje się je do końca życia. Oczywiście jest to typowa sytuacja, kiedy korzyści z leczenia przewyższają skutki uboczne – takie leki niszczą zarówno dobrze rozwiniętą odporność dorosłych, jak i dopiero tworzącą się odporność u dzieci.

Leki obniżające odporność a dbanie o zdrowie

Leki obniżające odporność mają za zadanie silne osłabienie naszej odporności. Wraz z płynącymi z nich korzyściami, jak np. możliwość życia po przeszczepie, pojawiają się problemy zdrowotne innego rodzaju. Silnie obniżona odporność u dorosłych i u dzieci zwiększa częstotliwość poważnych infekcji – wirusowych, bakteryjnych i grzybiczych. Osoba przyjmująca leki obniżające odporność narażona jest na zaburzenia krążenia, pracy przewodu pokarmowego oraz cukrzycę. Stosowanie takich leków jest bezwzględnie zabronione w okresie ciąży i karmienia piersią. Konieczna jest więc profilaktyka infekcji i wspomnianych chorób, poprzez zdrowy styl życia, prawidłową dietę, suplementację witaminami – zwłaszcza witaminą C, a także probiotykami, oczywiście po zasięgnięciu porady lekarza, który prowadzi naszą terapię.

Leki obniżające odporność a koronawirus

Przez ostatni rok osobom przyjmującym leki obniżające odporność przybyło jeszcze jedno zmartwienie – możliwa infekcja koronawirusem Sars-Cov2. Osoby pozbawione odporności są zdecydowanie bardziej narażone na zachorowanie na COVID i cięższy przebieg tej choroby. Powinny unikać więc możliwości zakażenia i zaszczepić się, jeżeli choroba im na to pozwala.